Godziny otwarcia: Pon - Czw 15.30-19.30, Sob 9.30-13.00     Umów wizytę: Przez Internet   +48 535 740 525

    • 11 MAJA 16
    • 0
    Unaczynienie i budowa mięśnia sercowego

    Unaczynienie i budowa mięśnia sercowego

    Pierwsza praca dotycząca budowy i funkcjonowania układu krążenia została opublikowana prawie 400 lat temu – w roku 1628 przez Wiliama Harveya, który wykazał, że skurcz serca jest pochodzenia mięśniowego i umożliwia tłoczenie krwi z przedsionków, przez komory serca do naczyń krwionośnych tworzących krwioobieg duży (systemowy) oraz mały (płucny).

    Ściana niemal każdego naczynia krwionośnego zbudowana jest z trzech warstw: błony wewnętrznej (tunica intima), błony środkowej (tunica media) oraz błony zewnętrznej (tunica adventitia). W skład błony wewnętrznej wchodzi wysoce wyspecjalizowany nabłonek nazywany śródbłonkiem (endothelium). Szczególne znaczenie oraz wyjątkową architekturę posiada układ naczyń krwionośnych zaopatrujących serce. Ma on kształt wieńca oplatającego zaopatrywany narząd i z tego powodu naczynia go tworzące są określane mianem wieńcowych. Unikalność układu naczyń wieńcowych polega na tym, że tworzące go tętnice nie wytwarzają między sobą połączeń, skutkiem czego poszczególne arterie są traktowane jako tętnice anatomicznie końcowe. Taka budowa rodzi poważne konsekwencje. Niedokrwienie danego obszaru zaopatrywanego przez jedną z końcowych gałęzi wieńcowych grozi powstaniem martwicy (ognisko zawałowe). Z drugiej strony, taka, a nie inna, topografia naczyń wieńcowych sprawia, że w stosunkowo łatwy sposób można interpretować przewlekłe zmiany zachodzące w mięśniu sercowym, które są pochodną jego niedotlenienia.

    Z punktu widzenia anatomicznej budowy mięśnia sercowego wyróżnić można jego trzy składowe:

    • szkielet serca, zbudowany z tkanki łącznej włóknistej, znajdujący się dookoła ujść przedsionkowo-komorowych, ujścia aorty oraz pnia płucnego, do którego przyczepiają się płatki wszystkich zastawek,
    • właściwy mięsień sercowy,
    • układ bodźco-przewodzący – odpowiadający za generowanie oraz przewodzenie impulsów elektrycznych w mięśniu sercowym.

    Właściwy mięsień sercowy zbudowany jest z komórek mięśniowych wykazujących poprzeczne prążkowanie. Każda z komórek posiada jedno lub dwa jądra. Komórki mięśnia sercowego wykazują się obecnością licznych połączeń jonowo-metabolicznych (nexus), które zapewniają natychmiastowe rozprzestrzenianie się impulsów elektrycznych warunkujących ich skurcz. Układ taki nosi nazwę czynnościowego syncytium i jest unikalną strukturą w skali całego organizmu. Podstawowym elementem warunkującym kurczliwość komórek mięśniowych są miofilamenty aktynowe oraz miozynowe, które wytwarzają jednostki morfologiczno-czynnościowe określane mianem sarkomerów. W zależności od pracy wykonywanej przez poszczególne komory serca, odmienna jest grubość mięśniówki. Zarówno prawy (RA, right atrium) jak i lewy przedsionek (LA, left atrium) tłoczą krew do częściowo opróżniownych komór – charakteryzują się zatem stosunkowo cienką ścianą (1-2 mm), a ich komórki mięśniowe posiadają średnicę od 1 do 2 µm. Praca prawej komory serca (RV, right ventricle) polega na tłoczeniu krwi przez zastawkę płucną do tętnicy płucnej, a następnie do naczyń krążenia płucnego odpowiedzialnych za wymianę gazową. Włókna mięśniowe obecne w prawej komorze mają średnicę pośrednią pomiędzy włóknami przedsionków a włóknami komory lewej i wynoszą od 3 do 10 µm. Dominująca komora serca, lewa, (LV, left ventricle) tłoczy krew na obwód, do krążenia systemowego. Ze względu na to, że musi przezwyciężyć opór dobrze rozwiniętej sieci obwodowych naczyń krwionośnych, musi wygenerować odpowiednie ciśnienie krwi osiągające w warunkach fizjologicznych wartość 120 mmHg w chwili skurczu komory. Z tego powodu ściana lewej komory serca u osoby dorosłej ma najlepiej rozwiniętą mięśniówkę (15 mm), a komórki mięśniowe tworzące jej włókna osiągają od 5 do 15 µm średnicy.

     

    Przejdź na stronę główną: Kardiolog dziecięcy Poznań